Op woensdag 7 oktober verzorgt Rudy Pont tijdens Safety&Health@Work 2026 in Rotterdam Ahoy de keynote People don't come to work to do a bad job. De piloot, veiligheidsadviseur en gastdocent daagt bezoekers uit om anders naar incidenten te kijken. Volgens hem ligt de focus na een ongeval nog te vaak op het aanwijzen van een schuldige, terwijl organisaties juist veel meer kunnen leren door naar het hele systeem te kijken.
"De persoon die het dichtst bij het incident stond, krijgt vaak als eerste de aandacht. Maar daarmee stop je meestal precies op het moment dat je zou moeten beginnen met onderzoeken."
De benadering die Pont tijdens zijn keynote presenteert vindt haar oorsprong in de luchtvaart, maar is volgens hem net zo relevant voor de bouw, industrie, logistiek en infrastructuur. Overal werken mensen immers in complexe systemen waarin procedures, technologie en dagelijkse praktijk samenkomen.
Veiligheid anders bekijken
Dat Pont zich zo intensief bezighoudt met veiligheid komt niet alleen voort uit zijn werk als piloot. Zijn fascinatie voor het onderwerp ontstond toen hij binnen een luchtvaartmaatschappij verantwoordelijk werd voor het analyseren van vluchtgegevens en later actief werd binnen veiligheidsmanagement. Daar ontdekte hij hoe complex de werkelijkheid achter incidenten vaak is.
Volgens Pont worden medewerkers nog regelmatig afgerekend op eerlijke fouten, terwijl organisaties veel meer zouden kunnen leren door te onderzoeken waarom mensen bepaalde keuzes maken. Zijn motivatie om hierover te spreken ontstond jaren geleden tijdens een veiligheidsbijeenkomst waar hij het verhaal hoorde van een collega die om het leven kwam bij een bedrijfsongeval.
Dat verhaal heeft hem nooit meer losgelaten. Sindsdien probeert hij met zijn colleges en keynotes bij te dragen aan het voorkomen van ongevallen, al is het maar één.
Tegelijkertijd ziet hij dat veel organisaties tegen dezelfde grenzen aanlopen. Er wordt volop geïnvesteerd in veiligheidscampagnes, incidentregistraties en gedragstrajecten, maar volgens Pont blijft de aandacht vaak gericht op wat er fout gaat.
"We tellen ongevallen, registreren incidenten en analyseren wat er misgaat. Maar daardoor meten we eigenlijk niet hoe veilig we zijn, we meten hoe onveilig we zijn."
Menselijke fout
Een belangrijk onderdeel van zijn keynote gaat over het begrip menselijke fout. Volgens Pont wordt die term nog te vaak gebruikt als eindconclusie van een onderzoek. Daarmee lijkt een incident verklaard, terwijl de werkelijke oorzaken vaak veel dieper liggen.
"Menselijke fout is geen verklaring."
In de luchtvaart ziet hij dat regelmatig terug. Na een incident ontstaat vaak de discussie of het om een menselijke of technische fout ging. Volgens Pont is dat onderscheid weinig behulpzaam. Achter vrijwel iedere technische storing of systeemfout zitten uiteindelijk ook menselijke beslissingen, keuzes of omstandigheden.
Het aanwijzen van een individu geeft misschien een gevoel van duidelijkheid, maar levert volgens hem weinig nieuwe inzichten op. Veel interessanter is de vraag waarom iemand op dat moment deed wat logisch leek.
Wanneer organisaties begrijpen welke factoren invloed hadden op een beslissing, ontstaan er mogelijkheden om processen slimmer, veiliger en vaak ook efficiënter in te richten.
Just Culture
Tijdens zijn keynote staat Pont ook stil bij Just Culture, een begrip dat steeds vaker wordt toegepast binnen veiligheidsmanagement. Toch merkt hij dat de term regelmatig verkeerd wordt uitgelegd.
"Ik noem mezelf een Just Culture ambassador, maar het is geen vrijkaart."
Volgens Pont betekent Just Culture niet dat mensen nooit verantwoordelijk zijn voor hun handelen. Het betekent wel dat organisaties eerst proberen te begrijpen welke informatie, middelen en omstandigheden iemand tot zijn beschikking had voordat een oordeel wordt geveld.
Die benadering zou volgens hem voor iedereen moeten gelden, van medewerkers op de werkvloer tot bestuurders aan de top van een organisatie. Door op die manier naar incidenten te kijken ontstaat een cultuur waarin mensen zich veiliger voelen om problemen, fouten en bijna-ongevallen te melden.
Dat is volgens hem essentieel voor organisaties die willen leren en verbeteren.
Veiligheid raakt alles
Volgens Pont wordt veiligheid door veel organisaties nog steeds gezien als iets wat vooral nodig is om aan regels en wetgeving te voldoen.
"Veel bestuurders zien veiligheid vooral als iets wat moet om te mogen opereren."
Daarmee laten organisaties volgens hem kansen liggen. Want wie begrijpt hoe mensen daadwerkelijk werken en welke uitdagingen zij tegenkomen, kan veel meer verbeteren dan alleen veiligheid.
Betere kwaliteit, hogere efficiëntie, meer betrokkenheid en een sterkere meldcultuur zijn volgens hem minstens zo belangrijke opbrengsten. Medewerkers zijn bovendien eerder bereid om risico's en problemen bespreekbaar te maken wanneer zij merken dat er daadwerkelijk naar hen wordt geluisterd.
Geen simpele antwoorden
Tijdens Safety&Health@Work wil Pont bezoekers vooral laten nadenken over hun eigen kijk op veiligheid. Hij gelooft niet in eenvoudige oplossingen voor complexe vraagstukken.
Volgens hem functioneren organisaties als systemen waarin mensen, technologie, processen en omstandigheden voortdurend op elkaar inwerken. Wie een incident wil begrijpen, moet daarom altijd naar het grotere geheel kijken.
Of zoals hij het zelf samenvat:
"We moeten stoppen met zoeken naar schuldigen en beginnen met het begrijpen van systemen."
Bent u geïnteresseerd in de keynote van Rudy Pont? Op woensdag 7 oktober om 10:30 spreekt hij tijdens Safety&Health@Work 2026 in Rotterdam Ahoy. Tijdens zijn sessie People don't come to work to do a bad job laat hij zien waarom incidenten zelden ontstaan door één menselijke fout en hoe organisaties kunnen leren kijken naar de onderliggende systeemfactoren achter incidenten.
Bekijk het volledige programma, ontdek de andere sprekers of registreer u direct gratis voor een bezoek aan Safety&Health@Work 2026.
